ÇEVRESEL SİGARA DUMANINA MARUZ KALAN SAĞLIKLI KEDİLERDE TAM KAN PARAMETRELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Sağlıklı Kedilerde Çevresel Sigara Dumanı
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23413635Anahtar Kelimeler:
Çevresel sigara dumanı, Kedi, Tam kan parametreleri, Pasif içicilik, HematolojiÖzet
Çalışma çevresel sigara dumanına (ÇSD) maruz kalan sağlıklı kedilerde tam kan parametrelerinin değerlendirilmesini amaçlamıştır. İnsanlar ve evcil hayvanların ortak yaşam alanlarını paylaşması nedeniyle, sigara dumanının evcil hayvanlar üzerindeki potansiyel etkileri giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Çalışmada, ÇSD'ye maruz kalan (SDE grubu) ve maruz kalmayan (SE) sağlıklı ev kedileri karşılaştırılmıştır. Tütün dumanının, birinci, ikinci ve üçüncü el duman olarak sınıflandırılan çeşitli maruziyet yollarıyla canlılar üzerinde toksik, mutajenik ve karsinojenik etkileri olduğu bilinmektedir. Çalışmanın bulgularına göre, SDE grubundaki kedilerde ortalama eritrosit hemoglobin miktarı (MCH) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0.017). Ayrıca, eritrosit hacim dağılım genişliği (RDW) değeri SDE grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0.039). Diğer tam kan parametreleri (RBC, HGB, HCT, MCV, MCHC, WBC, LEN, MON, GRAN, PLT, PDW, PCT) açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, bu çalışma sağlıklı kedilerde çevresel sigara dumanı maruziyetinin tam kan parametreleri üzerinde sınırlı ancak istatistiksel olarak anlamlı değişikliklere yol açabileceğini göstermiştir. Özellikle MCH ve RDW değerlerindeki farklılıklar, kedilerin ÇSD'ye karşı hematolojik yanıtlarının daha ileri araştırmalarla incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, evcil hayvan sağlığı açısından çevresel sigara dumanı maruziyetinin potansiyel risklerine dikkat çekmekte ve daha duyarlı biyobelirteçlerin ve uzun süreli izlem çalışmalarının gerekliliğini vurgulamaktadır.
Referanslar
Aytemur, Z., Akçay, Ş., & Elbek, O. (2010). Tütün ve Tütün Kontrolü (M. Karadağ & H. Bilgiç, Eds.; Vol. 10). AVES Yayıncılık.
Baker, R. R., Massey, E. D., & Smith, G. (2004). An overview of the effects of tobacco ingredients on smoke chemistry and toxicity. Food and Chemical Toxicology, 42(SUPPL.), 53–83. https://doi.org/10.1016/j.fct.2004.01.001
Bridges, A. B., Chb, M. B., Hill, M. A., Phd, M., Belch, J. J. F., & Md, F. (1993). Cigarette smoking increases white blood cell aggregation in whole blood. Journal of the Royal Society of Medicine, 86, 139–140.
Ferrante, G., Simoni, M., Cibella, F., Ferrara, F., Liotta, G., Malizia, V., Corsello, G., Viegi, G., & Grutta, S. La. (2013). Third-hand smoke exposure and health hazards in children. In Monaldi Arch Chest Dis (Vol. 79, Issue 1).mc
Flouris, A. D. (2009). Health and Human Services, Centers of Disease Control and Prevention, Coordinating Center for Health Promotion, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health. Inflammation & Allergy-Drug Targets, 8(5), 364–372.
Flouris, A. D., Poulianiti, K. P., Chorti, M. S., Jamurtas, A. Z., Kouretas, D., Owolabi, E. O., Tzatzarakis, M. N., Tsatsakis, A. M., & Koutedakis, Y. (2012). Acute effects of electronic and tobacco cigarette smoking on complete blood count. Food and Chemical Toxicology, 50(10), 3600–3603. https://doi.org/10.1016/j.fct.2012.07.025
Hutchinson, N. (2017). Evaluating the impact of environmental tobacco smoke on biological age markers: a canine model. University of Glascow.
Lindsay, R., Tsoh, J., Sung, H., & Max, W. (2016). Secondhand smoke exposure and serum cotinine levels among current smokers in the USA. Tobacco Control, 25(2), 224–231. https://doi.org/10.1136/tobaccocontrol-2014-051782
Matt, G. E., Quintana, P. J. E., Destaillats, H., Gundel, L. A., Sleiman, M., Singer, B. C., Jacob, P., Benowitz, N., Winickoff, J. P., Rehan, V., Talbot, P., Schick, S., Samet, J., Wang, Y., Hang, B., Martins-Green, M., Pankow, J. F., & Hovell, M. F. (2011). Thirdhand tobacco smoke: Emerging evidence and arguments for a multidisciplinary research agenda. In Environmental Health Perspectives (Vol. 119, Issue 9, pp. 1218–1226). https://doi.org/10.1289/ehp.1103500
Max, W., Sung, H. Y., & Shi, Y. (2012). Deaths from secondhand smoke exposure in the United States: Economic implications. American Journal of Public Health, 102(11), 2173–2180. https://doi.org/10.2105/AJPH.2012.300805
Onor, I. C. O., Stirling, D. L., Williams, S. R., Bediako, D., Borghol, A., Harris, M. B., Darensburg, T. B., Clay, S. D., Okpechi, S. C., & Sarpong, D. F. (2017). Clinical effects of cigarette smoking: Epidemiologic impact and review of pharmacotherapy options. In International Journal of Environmental Research and Public Health (Vol. 14, Issue 10). MDPI. https://doi.org/10.3390/ijerph14101147
Panagiotakos, D., Pitsavos, C., Chrysohoou, C., Skoumas, J., Masoura, C., Toutouzas, P., & Stefanadis, C. (2004). Effect of exposure to secondhand smoke on markers of inflammation: the ATTICA study. The American Journal of Medicine, 116(3), 145–150. https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2003.07.019
Ronchetti, R., Macri, F., Ciofetta, G., Indinnimeo, L., Cutrera, R., Bonci, E., Antognoni, G., & Martinez, F. (1990). Increased serum IgE and increased prevalence of eosinophilia in 9-year-old children of smoking parents. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 86(3), 400–407. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0091674905801046
Sarma, P. R. (1990). Red cell indices. In H. K. Walker, W. D. Hall, & J. W. Hurst (Eds.), Clinical methods: The history, physical, and laboratory examinations (3rd ed.). Butterworths. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK260/
Taioli, E. (2008). Gene-environment interaction in tobacco-related cancers. In Carcinogenesis (Vol. 29, Issue 8, pp. 1467–1474). https://doi.org/10.1093/carcin/bgn062
Tan, X., Vrana, K., & Ding, Z. M. (2021). Cotinine: Pharmacologically Active Metabolite of Nicotine and Neural Mechanisms for Its Actions. In Frontiers in Behavioral Neuroscience (Vol. 15). Frontiers Media S.A. https://doi.org/10.3389/fnbeh.2021.758252
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Mehmet Ali Yenioğlu, Yasin PARLATIR
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
